CHỦ ĐỀ: MŨ SINH NHẬT
( SỐ TIẾT: 03 – TOÁN 9)
Nhóm giáo viên thực hiện: PGD Trảng Bom
1. Tên chủ đề: MŨ SINH NHẬT
2. Mô tả chủ đề: Học sinh tìm hiểu kiến thức về Hình nón, hình quạt tròn (Hình học 9),
mạch điện đơn giản (Vật lý 7), Hình khối tròn xoay (Công Nghệ 8) để tạo ra một chiếc nón sinh
nhật có gắn thêm đèn LED có thể sử dụng trong các buổi tiệc sinh nhật cùng bạn bè. Theo đó, HS
phải tìm hiểu và chiếm lĩnh các kiến thức mới: môn học chính Toán 9
Bài 2: Hình nón – Hình nón cụt – Diện tích xung quanh (Chương IV)
Đồng thời, HS phải vận dụng các kiến thức cũ của các bài học:
– Định lý Pytago, độ dài đường tròn, cung tròn, Hình quạt tròn và diện tích hình quạt tròn.
(Hình 7, 9)
- Bài... Mạch điện nối tiếp (Vật lý 7)
- Bài... Khối tròn xoay (Công Nghệ 8)
3. Mục tiêu:
Sau khi hoàn thành chủ đề này, học sinh có khả năng:
- Năng lực kĩ thuật:
+ Mô tả được cấu tạo và hình dạng của Nón sinh nhật
+Áp dụng kiến thức tính toán chu vi và diện tích hình quạt, độ dài đường tròn, cung tròn
+ Vận dụng được các kiến thức trong chủ đề và kiến thức đã biết, thiết kế và chế tạo được
nón sinh nhật
+ Vẽ được bản thiết kế
+Trình bày, bảo vệ được ý kiến của mình và phản biện ý kiến của người khác;
+ Hợp tác trong nhóm để cùng thực hiện nhiệm vụ học tập.
c. Phát triển phẩm chất:
– Có tinh thần trách nhiệm, hòa đồng, giúp đỡ nhau trong nhóm, lớp;
– Yêu thích môn học, thích khám phá, tìm tòi và vận dụng các kiến thức học được vào giải
quyết các vấn đề thực tiễn cuộc sống;
– Có ý thức tuân thủ các tiêu chuẩn kĩ thuật.
d. Phát triển năng lực chung
– Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: khi thực hiện chế tạo nón sinh nhật; chế tạo được
nón sinh nhật thân thiện với môi trường một cách sáng tạo;
– Năng lực giao tiếp và hợp tác: thống nhất bản thiết kế và phân công thực hiện từng phần
nhiệm vụ cụ thể.
– Năng lực tự chủ và tự học: học sinh tự nghiên cứu kiến thức nền và vận dụng kiến thức nền
để xây dựng bản thiết kế nón sinh nhật.
4. Thiết bị:
GV sẽ hướng dẫn HS sử dụng một số thiết bị khi học chủ đề:

- Giấy bìa cứng
- Bút, thước, máy tính bỏ túi
- Giấy màu, keo dán, gim bấm...
- pin, dây dẫn điện, đèn Led
5. Tiến trình dạy học:
Hoạt động chính

Thời lượng

Hoạt động 1&2: Giao nhiệm vụ dự án và tìm hiểu 1
phần kiến thức nền.

Tiết 1

Hoạt động 2 (tt): Tiếp tục nghiên cứu kiến thức nền
và chuẩn bị bản thiết kế sản phẩm để báo cáo.

1 tuần (HS tự học ở nhà theo nhóm).

Hoạt động 3: Báo cáo phương án thiết kế.

Tiết 2

Hoạt động 4: Chế tạo, thử nghiệm sản phẩm

1 tuần (HS tự làm ở nhà theo nhóm).

Hoạt động 5: Triển lãm, giới thiệu sản phẩm.

Tiết 3

Hoạt động 1: XÁC ĐỊNH NHIỆM VỤ, YÊU CẦU ĐỐI VỚI BẢN THIẾT KẾ KHƠI GỢI Ý TƯỞNG CHẾ TẠO NÓN SINH NHẬT
(Tiết 1 – 45 phút)
A. Mục đích:
Học sinh trình bày được cấu tạo của nón sinh nhật dựa trên kinh nghiệm các em đã có (đã
thấy, đã sử dụng...)
Tiếp nhận được nhiệm vụ thiết kế nón sinh nhật và hiểu rõ các tiêu chí đánh giá sản phẩm.
B. Nội dung:
– HS trình bày về cấu tạo và hình dạng của nón sinh nhật (đã được giao tìm hiểu trước ở
nhà).
– GV định hướng ban đầu để HS có thể làm được mô hình nón sinh nhật đơn giản
– GV thống nhất với HS về kế hoạch triển khai dự án và tiêu chí đánh giá sản phẩm của dự
án.
C. Dự kiến sản phẩm hoạt động của học sinh:
Kết thúc hoạt động, HS cần đạt được các sản phẩm sau:
– Bản ghi chép kiến thức mới thông qua các bài học đã xác định
– Bảng mô tả nhiệm vụ của dự án và nhiệm vụ các thành viên; thời gian thực hiện dự án và
các yêu cầu đối với sản phẩm trong dự án.
D. Cách thức tổ chức hoạt động:
Bước 1. Đặt vấn đề, chuyển giao nhiệm vụ
Trên cơ sở GV đã giao nhiệm vụ cho HS về nhà tìm hiểu cấu tạo, hình dạng của nón sinh
nhật

GV đặt câu hỏi để HS trả lời:
Em đã thấy người ta sử dụng nón sinh nhật ở đâu? Chúng có hình dạng như thế nào? Chúng
ta có tự làm được một chiếc nón như vậy đồng thời tích hợp thêm đèn Led được không?Cần lắp
thêm đèn Led như thế nào vào nón cho sinh động?Cần tìm hiểu các kiến thức về lĩnh vực nào để
làm được sản phẩm?
Bước 2. HS tìm hiểu khám phá kiến thức.
– GV chia HS thành các nhóm từ 6–8 học sinh (Dành thời gian cho các nhóm bầu nhóm
trưởng, thư kí).
– GV nêu mục đích và hướng dẫn HS tìm hiểu về hình dạng và cấu tạo của nón sinh nhật
bằng bảng giao việc sau
Hình dạng sản phẩm
Vật liệu cần dùng
Kiến thức cần tìm hiểu

Bước 3. Giao nhiệm vụ cho HS và xác lập yêu cầu của sản phẩm
GV nêu nhiệm vụ: Căn cứ vào sự tìm hiểu về sản phẩm trên, các nhóm sẽ thực hiện dự án
“Thiết kế nón sinh nhật”.
Sản phẩm cần đạt được các yêu cầu cụ thể như sau:
Bảng yêu cầu đối với sản phẩm nón sinh nhật
Tiêu chí

Điểm

Có kích thước cân đối

30

Có tính thẩm mĩ cao

30

Kết cấu chắc chắn.

20

Tiết kiệm chi phí tối đa

10

Vật liệu đơn giản, dễ tìm.

10

Bước 4.GV thống nhất kế hoạch triển khai
Hoạt động chính

Thời lượng

Hoạt động 1: Giao nhiệm vụ dự án và tìm hiểu kiến
thức nền.

Tiết 1

Hoạt động 2: Nghiên cứu kiến thức nền và chuẩn bị
bản thiết kế sản phẩm để báo cáo.

1 tuần (HS tự nghiên cứu ở nhà theo
nhóm).

Hoạt động 3: Báo cáo phương án thiết kế.

Tiết 2

Hoạt động 4: Chế tạo, thử nghiệm sản phẩm

1 tuần (HS tự làm ở nhà theo nhóm).

Hoạt động 5: Triển lãm, giới thiệu sản phẩm.

Tiết 3

Trong đó, GV nêu rõ nhiệm vụ ở nhà của hoạt động 2:
Trong đó, GV nêu rõ nhiệm vụ ở nhà của hoạt động 2:
– Nghiên cứu kiến thức liên quan:
– Hình nón. Hình nón cụt
– Cách tính diện tích xung quanh hình nón
– Bản vẽ các khối tròn xoay
– Đoạn mạch mắc nối tiếp
–Vẽ bản vẽ nón sinh nhật và bản thiết kế sản phẩm để báo cáo trong buổi học kế tiếp.
– Các tiêu chí đánh giá bài trình bày, bản vẽ nón sinh nhật và bản thiết kế sản phẩm được sử
dụng theo Phiếu đánh giá
Yêu cầu đối với bài báo cáo và bản thiết kế sản phẩm
Tiêu chí
Bản vẽ nón sinh nhật được vẽ rõ ràng, đúng nguyên
lí;
Bản thiết kế kiểu dáng của nón được vẽ rõ ràng,
đẹp, sáng tạo, khả thi;
Trình bày rõ ràng, logic, sinh động.
Hoạt động 2: NGHIÊN CỨU VỀ NÓN SINH NHẬT VÀ ĐỀ XUẤT
GIẢI PHÁP THIẾT KẾ NÓN SINH NHẬT
(HS làm việc ở nhà – 1 tuần)
a. Mục đích:
Học sinh tự học được kiến thức liên quan thông qua việc nghiên cứu tài liệu về các kiến thức
về toán học, vẽ kĩ thuật từ đó thiết kế được mô hình nón sinh nhật và bản vẽ kĩ thuật nón sinh
nhật
b. Nội dung:
Học sinh tự học và làm việc nhóm thảo luận thống nhất các kiến thức liên quan, làm thử
nghiệm, vẽ bản thiết kế nón sinh nhật và sản phẩm.
GV đôn đốc, hỗ trợ tài liệu, giải đáp thắc mắc cho các nhóm khi cần thiết.
c. Dự kiến sản phẩm hoạt động của học sinh:
Kết thúc hoạt động, HS cần đạt được các sản phẩm sau:

– Bài ghi của cá nhân về các kiến thức liên quan;
– Bản thiết kế sản phẩm và nguyên lí cấu tạo và lắp ghép nón sinh nhật (trình bày trên giấy
A0);
d. Cách thức tổ chức hoạt động:
– Các thành viên trong nhóm tìm hiểu kiến thức về hình khối, tính chu vi, vẽ kĩ thuật...
Trong đó cần xác định được các kiến thức trọng tâm như sau:

– Bản vẽ các khối tròn xoay (Bài 2 – Công nghệ lớp 8);
– Đoạn mạch mắc song song (Bài 5– Vật lý lớp 9);
Trong đó cần xác định được các kiến thức trọng tâm như sau
+ Tính được bán kính của vòng nón theo chu vi của vòng đầu cho trước với công
C

thức r = 2 π
+ Biết triển khai hình nón trên mặt phẳng thành hình quạt và tính được góc ở tâm của
180 l

hình quạt với công thức: n= Rπ (trong đó l là độ dài viền nón và R là độ dại đường sinh
chiếc nón)
+ Biết chọn khổ giấy thích hợp để làm nón tiết kiệm nhất thông qua việc tính diện tích
hình quạt với công thức: Sq=

π nR
360

2

d1: Học sinh làm việc ở nhà:
Sau khi nhận nhiệm vụ ở buổi thứ nhất, HS sẽ tìm hiểu kiến thức về cách mắc mạch
điện nối tiếp, vẽ kĩ thuật ở nhà trong 2 ngày kế tiếp.
Hệ thống câu hỏi định hướng cho các chủ đề kiến thức:
Chủ đề 1: Cách mắc mạch điện nối tiếp:
+ So sánh hiệu điện thế của nguồn với hiệu điện thế định mức của các bóng đèn?
+ Hiệu điện thế trong đoạn mạch mắc nối tiếp được tính như thế nào so với HĐT giữa
hai đầu bóng đèn?
Chủ đề 2:
+ Hình chiếu đứng của hình nón là hình gì? Hình chiếu bằng của hình nón là hình gì?
Hình chiếu cạnh của hình nón là hình gì?
– HS làm việc nhóm:
● Chia sẻ với các thành viên khác trong nhóm về kiến thức đã tìm hiểu được. Ghi tóm
tắt lại các kiến thức vào vở cá nhân.
● Vẽ các bản vẽ hình nón, thiết kế sản phẩm. Trình bày bản thiết kế trên giấy A0 hoặc
bài trình chiếu Powerpoint.
● Chuẩn bị bài trình bày bản thiết kế, giải thích nguyên lí hoạt động của đèn gắn trên
nón.

– GV đôn đốc các nhóm thực hiện nhiệm vụ và hỗ trợ nếu cần.
Dự kiến về bản vẽ của HS:

Hoạt động 3: TRÌNH BÀY VÀ BẢO VỆ PHƯƠNG ÁN THIẾT KẾ
NÓN SINH NHẬT
(Tiết 2 – 45 phút)
a. Mục đích:

Học sinh trình bày được phương án thiết kế và sử dụng các kiến thức nền để giải thích
nguyên lí cấu tạo và lắp ghép của nón sinh nhật và phương án thiết kế mà nhóm đã lựa chọn.
b. Nội dung:
– GV tổ chức cho HS từng nhóm trình bày phương án thiết kế nón sinh nhật;
– GV tổ chức hoạt động thảo luận cho từng thiết kế: các nhóm khác và GV nêu câu hỏi làm
rõ, phản biện và góp ý cho bản thiết kế; nhóm trình bày trả lời câu hỏi, lập luận, bảo vệ quan
điểm hoặc ghi nhận ý kiến góp ý phù hợp để hoàn thiện bản thiết kế;
– GV chuẩn hoá các kiến thức liên quan cho HS; yêu cầu HS ghi lại các kiến thức vào vở và
chỉnh sửa phương án thiết kế (nếu có).
c. Dự kiến sản phẩm hoạt động của học sinh:
Kết thúc hoạt động, HS cần đạt được sản phẩm là bản thiết kế hoàn chỉnh cho việc chế tạo
nón sinh nhật.
d. Cách thức tổ chức hoạt động:
Bước 1: Lần lượt từng nhóm trình bày phương án thiết kế trong 5 phút. Các nhóm còn lại
chú ý nghe.
Bước 2: GV tổ chức cho các nhóm còn lại nêu câu hỏi, nhận xét về phương án thiết kế của
nhóm bạn; nhóm trình bày trả lời, bảo vệ, thu nhận góp ý, đưa ra sửa chữa phù hợp.
Một số câu hỏi GV có thể hỏi và định hướng HS thảo luận:
Câu hỏi kiến thức nền:

KT1. Để làm được chiếc nón sinh nhật vừa cho vòng đầu 56cm em cần cắt miếng giấy
như thế nào?
KT2. Để lắp 4 bóng đèn 3V trên nón em dùng nguồn điện như thế nào?
Câu hỏi định hướng thiết kế
TK1. Sử dụng những nguyên liệu gì làm nón sinh nhật?
TK2. Để có chiếc nón đẹp và dễ dàng tháo lắp em cần làm như thế nào?
TK3. Để chiếc nón sinh động và có nét đặc trưng riêng, cần thêm các chi tiết gì nữa?
Bước 3: GV nhận xét, tổng kết và chuẩn hoá các kiến thức liên quan, chốt lại các vấn đề cần
chú ý, chỉnh sửa của các nhóm.
Bước 4: GV giao nhiệm vụ cho các nhóm về nhà triển khai chế tạo sản phẩm theo bản thiết
kế.
Hoạt động 4: CHẾ TẠO VÀ THỬ NGHIỆM
NÓN SINH NHẬT
(HS làm việc ở nhà hoặc trên phòng thí nghiệm – 1 tuần )
a. Mục đích:
Các nhóm HS thực hành, chế tạo được nón sinh nhật căn cứ trên bản thiết kế đã chỉnh sửa.
b. Nội dung:

Học sinh làm việc theo nhóm trong thời gian 1 tuần để chế tạo nón sinh nhật, trao đổi với
giáo viên khi gặp khó khăn.
c. Dự kiến sản phẩm hoạt động của học sinh:
Kết thúc hoạt động, HS cần đạt được sản phẩm là một nón sinh nhật đáp ứng được các yêu
cầu trong Phiếu đánh giá số 1.
d. Cách thức tổ chức hoạt động:
Bước 1. HS tìm kiếm, chuẩn bị các vật liệu dự kiến;
Bước 2. HS lắp đặt các thành phần của sản phẩm theo bản thiết kế;
Bước 3. HS thử nghiệm hoạt động của sản phẩm, so sánh với các tiêu chí đánh giá sản phẩm
(Phiếu đánh giá số 1). HS điều chỉnh lại thiết kế, ghi lại nội dung điều chỉnh và giải thích lý do
(nếu cần phải điều chỉnh);
Bước 4. HS hoàn thiện bảng ghi danh mục các vật liệu và tính giá thành chế tạo sản phẩm;
Bước 5. HS hoàn thiện sản phẩm; chuẩn bị bài giới thiệu sản phẩm.
GV đôn đốc, hỗ trợ các nhóm trong quá trình hoàn thiện các sản phẩm.
Hoạt động 5: TRÌNH BÀY SẢN PHẨM
NÓN SINH NHẬT VÀ THẢO LUẬN
(Tiết 3 – 45 phút)
a.Mục đích:
HS biết giới thiệu về sản phẩm nón sinh nhật đáp ứng được các yêu cầu sản phẩm đã đặt ra;
biết thuyết trình, giới thiệu được sản phẩm, đưa ra ý kiến nhận xét, phản biện, giải thích được
bằng các kiến thức liên quan; Có ý thức về cải tiến, phát triển sản phẩm.
b.Nội dung:
– Các nhóm trưng bày sản phẩm trước lớp;
– Các nhóm lần lượt báo cáo sản phẩm và trả lời các câu hỏi của GV và các nhóm bạn.
– Đề xuất phương án cải tiến sản phẩm.
c. Dự kiến sản phẩm hoạt động của học sinh:
Kết thúc hoạt động, HS cần đạt được sản phẩm là một nón sinh nhật dùng sử dụng từ những
vật liệu đơn giản, dễ kiếm và bài thuyết trình giới thiệu sản phẩm.
d. Cách thức tổ chức hoạt động:
– Tổ chức cho HS chuẩn bị và trưng bày sản phẩm
– Yêu cầu HS của từng nhóm trình bày, phân tích về hoạt động, giá thành và kiểu dáng của
sản phẩm.
– GV và các nhóm tham gia sẽ bình chọn kiểu dáng đẹp, chắc chắn.
– GV nhận xét và công bố kết quả chấm sản phẩm theo yêu cầu của Phiếu đánh giá số 1.
– Khuyến khích các nhóm nêu câu hỏi cho nhóm khác.
– GV tổng kết chung về hoạt động của các nhóm; Hướng dẫn các nhóm cập nhật điểm học
tập của nhóm. GV có thể nêu câu hỏi lấy thông tin phản hồi:

+ Các em đã học được những kiến thức và kỹ năng nào trong quá trình triển khai dự án này?
+ Điều gì làm em ấn tượng nhất/nhớ nhất khi triển khai dự án này?
Sản phẩm dự kiến

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
DANH SÁCH VÀ VỊ TRÍ NHÂN SỰ
Vị trí
Nhóm trưởng
Thư kí
Thành viên
Thành viên

Mô tả nhiệm vụ

Tên thành viên

Thành viên
Thành viên
Thành viên
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Lần đo

Số quả nặng

Khối lượng của quả nặng

Số chỉ của lực kế

1
2
3
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Hình dạng sản phẩm
Vật liệu cần dùng
Kiến thức cần tìm hiểu

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4
Nhiệm vụ

Nội dung cá nhân tiếp thu được

Ghi chú

Hoạt động 1
Hoạt động 2
Hoạt động 3
Hoạt động 4
Hoạt động 5

PHIẾU HỌC TẬP 6
Em hãy kể ra các dụng cụ, vật liệu em sử dụng để làm nón sinh nhật?
………………………………………………………………………………………
Tên vật liệu

Vai trò (dùng để làm gì?)

Thông số kĩ thuật